ARM Research Blog

Stelios’ research blog

Archive for the ‘I reckon’ Category

Notes from the field 02 / Η γουρούνα και τα χρυσά γουρουνάκια της Στελίδας Νάξου

leave a comment »

Η Στελίδα από το Αγερσανί (Νότος)

Η Στελίδα από το Αγερσανί (Νότος)

Σε μια ράθυμη ακόμα Νάξο από πλευράς τουριστικής κίνησης, μια ομάδα τριών ερευνητών σκαλίζει το τοπικό αρχείο και το ζωντανό δυναμικό του νησιού σχετικά με ένα περίεργο θέμα: Την αρχαιολογική έρευνα που έχει μόλις ξεκινήσει στην περιοχή της Στελίδας, μιας ακανόνιστης προεξοχής του νησιού, στα Νοτιοδυτικά της Χώρας.

Χάρτης της Στελίδας και μια πρώτη καταγραφή τοπωνυμίων

Χάρτης της Στελίδας και μια πρώτη καταγραφή τοπωνυμίων (maps.google.com)

Στη Στελίδα, Έλληνες αρχαιολόγοι από την Εφορεία Κυκλάδων, Καναδοί από το πανεπιστήμιο McMaster και συνεργάτες ακολουθούν τα ίχνη παλιότερων ερευνών και παρατηρήσεων, επιχειρώντας κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: Να σπρώξουν την ιστορία του νησιού περίπου 250.000 χρόνια πίσω από ότι είναι σήμερα. Να εντοπίσουν δηλαδή στρωματογραφικές αποδείξεις για τα Παλαιολιθικά και τα Μεσολιθικά κατάλοιπα που έχουν βρεθεί σε έρευνες επιφανείας, στήνοντας μια ιστορία πολύ πρωιμότερη από αυτήν του σπηλαίου του Ζα και του Κοκκινόβραχου στη Γρόττα (c. 5000 π.Χ.), που ως τώρα θεωρούνταν οι πρωιμότερες αρχαιολογικές θέσεις στο νησί. Η έρευνα δεν είναι άλλη από εκείνη που έχει κυκλοφορήσει εκτενώς στο διαδίκτυο στα τέλη Μαΐου, όταν εγκρίθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο[1].

Ακολουθώντας το momentum και δρώντας εθνογραφικά, οι τρεις ερευνητές προσπαθήσαμε να καταγράψουμε την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και να βολιδοσκοπήσουμε ιδέες, ρητορικές και συνδέσεις με το παρόν και το πρόσφατο παρελθόν. Άλλωστε, τι πιο σύγχρονο από το παρελθόν!

Στελίδα

Η Στελίδα από Ανατολικά

Ήδη η πρώτη εσοδεία απόψεων πριν ξεκινήσουμε την έρευνα πεδίου, κυρίως διαδικτυακή αλλά και από Νάξιους της Αθήνας, ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον δείγμα από απορία, περηφάνια, «ε και;», «τώρα μάλιστα!» αλλά και εθνικόφρονη γυμναστική στη σκιά μιας πάντα παρούσας Αμφίπολης.

Ο χρόνος μας στο νησί ήταν περιορισμένος, οπότε για την άμεση, τακτική αλλά και στρατηγική καταγραφή του απόηχου της ανακοίνωσης και της ανασκαφής επιλέχτηκαν τα εργαλεία των ημιδομημένων, πρόσωπο με πρόσωπο συνεντεύξεων-συζητήσεων, πάνω σε συγκεκριμένο πυρήνα ερωτήσεων και η παρατήρηση συμμετεχόντων, δηλαδή η συμμετοχή/συνοδεία σε δράσεις και διαδικασίες των πληροφορητών.

Και ενώ τα ευρήματά μας σωρεύονταν και φαινόταν να οδηγούν κάπου, έκτακτο ανακοινωθέν: τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου 27/06 ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, επικαλούμενος το Α.44 του Συντάγματος, ανακοινώνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την αποδοχή ή όχι του Σχεδίου Συμφωνίας που είχε κατατεθεί από τους Θεσμούς/Τρόικα.

Read the rest of this entry »

Σχόλιο για τη διαχείριση της νεότερης -προβιομηχανικής- κληρονομιάς στα νησιά του Αιγαίου

with one comment

Σε αυτό το κείμενο αποτυπώνονται κάποιες σκέψεις σχετικά με τη διαχείριση νεοτέρων μνημείων της προβιομηχανικής κληρονομιάς με αφορμή τη συμμετοχή μου στο πρόγραμμα της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος & Πολιτισμού που πραγματοποιήθηκε στην Αμοργό πριν από δυο χρόνια. Οι περισσότερες φωτογραφίες τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της εθνογραφικής έρευνας που έγινε για το εν λόγω πρόγραμμα με τους συναδέλφους Νότα Πάντζου και Δημήτρη Παπαδόπουλο. Μια άλλη εκδοχή αυτού του άρθρου συγγράφηκε με την υπεύθυνη του έργου Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου, και θα κυκλοφορήσει τον επόμενο μήνα στο βιβλιαράκι της Ελληνικής Εταιρείας με τίτλο: Διαδρομές Νερού.

Ανεμόμυλοι, νερόμυλοι, πατητήρια, ασβεστοκάμινα, αλώνια, στέρνες, κρήνες, μονοπάτια, γεφύρια, δίκτυα υποδομών, κοινοτικά κτίσματα για συλλογική χρήση ή τμηματα της ακίνητης οικιακής σκευής είναι τα κατάλοιπα της προβιομηχανικής κληρονομιάς, που κατακλύζουν το νησιωτικό τοπίο και τεκμηριώνουν υλικά όχι και τόσο μακρινές εποχές, που όμως χάνονται δίχως ίχνη.

Η ανώνυμη, λαϊκή, χρηστική αρχιτεκτονική αυτού του τύπου, πολλές φορές με πλήθος πολιτισμικών προεκτάσεων και άϋλων αξιών, σχετίζεται με τον πρωτογενή τομέα της παραγωγής, που συρρικνώνεται εντατικά από τον ηλιοτροπικό τριτογενή της παροχής υπηρεσιών αλλά και τις επιπτώσεις του στον περιορισμό των χρήσεων και της έκτασης της νησιωτικής γης, με την εντατική οικοδομική δραστηριότητα. Προσθέτοντας σε αυτά, την αιμορραγία ανθρώπινου δυναμικού στα αστικά κέντρα εσωτερικού και εξωτερικού μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, την πρόοδο της τεχνολογίας και τον εκμοντερνισμό της παραγωγής, ανακαλύπτουμε κάποιους από τους λόγους της εγκατάλειψης και αποψίλωσης των μνημείων αυτών, τα οποία σήμερα προβάλλονται συστηματικά σαν ρομαντικές carte-postales του ‘νησιωτικού χρώματος’.

Read the rest of this entry »

Αποκλειστικό: Η πρόταση Γιακουμάτου για την αξιοποίηση της αρχαιολογικής κληρονομιάς αναλυτικά

with one comment

Αίσθηση και ρίγη ενθουσιασμού προκάλεσε η πρόταση σημαντικού πολιτικού παράγοντα της β’ Αθηνών σχετικά με την αξιοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της χώρας.

Μετά από συστηματική μελέτη, στατιστικές αναλύσεις επισκεψιμότητας και αξιοποίηση σημαντικού μέρους του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας που σχετίζεται με την πολιτιστική διαχείριση -και τα τελευταία χρόνια βγαίνει αθρόα από τα ελληνικά πανεπιστήμια επανδρώνοντας τα hondos centre- ο γνωστός, για την περίφημη δουλειά του «ξεκάθαρα και ασυμβίβαστα» στην καταπολέμηση της μίζας, πολιτικός έδωσε στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα της μελέτης. H μελέτη εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Άνω Παναγιάς από τις 08.01.2012 (το πρωί) μέχρι τις 08.01.2012 (το βραδάκι) και προβλέπει ότι οι αρχαιολογικοί χώροι θα νοικιάζονται στους ιδιώτες για σουαρέ, κινέζικους πανηγυρισμούς πρωτοχρονιάς, βαφτίσεις, συλλογική παρακολούθηση champions league και λοιπές εκδηλώσεις πολιτιστικού και κοινωνικού χαρακτήρα.

Οι εργασίες εγκατάστασης mini-golf στη βόρεια πτέρυγα των Προπυλαίων της Ακρόπολης

Read the rest of this entry »

Written by Stelios Lekakis

January 9, 2012 at 5:42 pm

Πώς να διαφημιστείτε μέσω του τοπικού σάς μνημείου!

leave a comment »

Το θέμα της προστασίας των μνημείων μέσω της εκμετάλλευσης της εικόνας τους σε μια καταναλωτική και καπιταλιστική οικονομία, είναι κάτι που επανέρχεται συχνά στην Ευρώπη. Και πώς άλλωστε όχι, αφού στην εποχή που βαδίζουμε, ο πολιτισμός είναι μια πολυτέλεια και ταυτίζεται με τον τουρισμό, ενώ εικόνες καταναλώνουμε στο μεγαλύτερο ποσοστό της ημέρας μας.

Read the rest of this entry »