Αίσθηση και ρίγη ενθουσιασμού προκάλεσε η πρόταση σημαντικού πολιτικού παράγοντα της β’ Αθηνών σχετικά με την αξιοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της χώρας.

Μετά από συστηματική μελέτη, στατιστικές αναλύσεις επισκεψιμότητας και αξιοποίηση σημαντικού μέρους του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας που σχετίζεται με την πολιτιστική διαχείριση -και τα τελευταία χρόνια βγαίνει αθρόα από τα ελληνικά πανεπιστήμια επανδρώνοντας τα hondos centre- ο γνωστός, για την περίφημη δουλειά του «ξεκάθαρα και ασυμβίβαστα» στην καταπολέμηση της μίζας, πολιτικός έδωσε στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα της μελέτης. H μελέτη εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Άνω Παναγιάς από τις 08.01.2012 (το πρωί) μέχρι τις 08.01.2012 (το βραδάκι) και προβλέπει ότι οι αρχαιολογικοί χώροι θα νοικιάζονται στους ιδιώτες για σουαρέ, κινέζικους πανηγυρισμούς πρωτοχρονιάς, βαφτίσεις, συλλογική παρακολούθηση champions league και λοιπές εκδηλώσεις πολιτιστικού και κοινωνικού χαρακτήρα.

Οι εργασίες εγκατάστασης mini-golf στη βόρεια πτέρυγα των Προπυλαίων της Ακρόπολης

Με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνονται αποτελεσματικά πολλαπλοί στόχοι: Αρχικά αξιοποιούνται όλα αυτά τα περιφραγμένα οικόπεδα-φιλέτα και λαμβάνεται ένα σταθερό ενοίκιο. Επίσης, καθίσταται μη απαραίτητο όλο αυτό το προσωπικό που ασχολείται με καταγραφές, μελέτες, αποκαταστάσεις, έλεγχο εισιτηρίων, καθαριότητα και λοιπές δευτερεύουσες δουλειές. Την ευθύνη θα έχουν πλέον οι ενοικιαστές, όπου και θα επιβλέπουν οποιαδήποτε οικοδομική εργασία εντός του χώρου (χτίσιμο ψευδοροφής ξέσκεπου μνημείου-εκκλησίας, σοβάτισμα μαρμάρου, σοβατεπί και κρυφοί φωτισμοί, εγκατάσταση πλακακίου, υδραυλικά-συντριβανάκια-wc-βόθροι κ.λπ.) απελευθερώνοντας το Υπουργείο και από αυτόν τον μπελά αλλά και από  τις διάφορες κοστοβόρες επιτροπές.

Σχετικά μάλιστα με την Ακρόπολη, ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει επιχειρηματίας από το Μπουρνάζι για τη μετατροπή του παλιού μουσείου Ακρόπολης σε σούπερ-φανταστική καφετερία (στο ι ο τόνος) με σπεσιαλιτέ φραπεδιά και γκουρμέ σουβλάκι ή οποία θα έχει και χώρο για παιδικά πάρτυ. Οι ίδιες πληροφορίες λένε ότι ο πρίγκηπας ΑλΓιαΧαμπίμπι έχει ήδη προτείνει επιχειρηματικό σχέδιο για γήπεδο beach volley στο χώρο του Αρχαίου Ναού στην Ακρόπολη, ανάμεσα σε Παρθενώνα και Ερεχθείο (μετά από κατάλληλες διαμορφώσεις) και τσίρκο ψύλλων στο εσωτερικό του ναού της Αθηνάς Νίκης, στο οποίο έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι εργασίες αποκατάστασης. Τέλος, ήδη έχουν ξεκινήσει οι εργασίες εγκατάστασης mini-golf στη βόρεια πτέρυγα των Προπυλαίων, που μαζί με τη λειτουργία εγκαταστάσεων κρυφτού-κυνηγητού-αμπάριζας στη Νότια κλιτύ, θα μετατρέψουν την Ακρόπολη σε ένα must προορισμό για τους λιλιπούτειους επισκέπτες.

Ανεπίσημες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρίγκηπας Παύλος του ΥΠΠΟΤ έχει έρθει σε επαφή με εκτροφείς σκουμπριού και σύντομα πρόκειται να εγκατασταθούν δεξαμενές σε όλα τα πηγάδια Αρχαίας και Ρωμαϊκής αγοράς. Το σκουμπρί θα είναι βιολογικό.

Οι φήμες ότι θα ξηλωθεί το μονοπάτι Πικιώνη γιατί θα προκαλεί προβλήματα στα τζίπ που θα φτάνουν ως το πλάτωμα της Ακρόπολης ελέγχονται ως κακεντρεχείς.

Δείτε σχετικά:

http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231145024

http://giakoumatos.gr/site/

Οι λειτουργικές εγκαταστάσεις κρυφτού στη Νότια Κλιτύ της Ακρόπολης

Πλάτωμα θέασης γηπέδου beach volley. Στο βάθος, γνωστό μνημείο της αρχαιότητας (από Π. με 10 γράμματα).

Development, meta-development & Culture. Exploring the economics of heritage management and alternative ways forward

Is heritage management driven by the laws of the market and which is its role in the panacea-proposal of sustainable development?

These are some of the questions that will be explored in this seminar, along with alternative ways of dealing with heritage and culture in our post-modern world, seen through the capitalistic lenses of monetary value.

Date: Tuesday 14.12.10

Place: Institute of Archaeology, UCL, 6th floor

Time: 14.00-16.00

All welcome!

Το θέμα της προστασίας των μνημείων μέσω της εκμετάλλευσης της εικόνας τους σε μια καταναλωτική και καπιταλιστική οικονομία, είναι κάτι που επανέρχεται συχνά στην Ευρώπη. Και πώς άλλωστε όχι, αφού στην εποχή που βαδίζουμε, ο πολιτισμός είναι μια πολυτέλεια και ταυτίζεται με τον τουρισμό, ενώ εικόνες καταναλώνουμε στο μεγαλύτερο ποσοστό της ημέρας μας.

“Εφόσον λοιπόν ο σκοπός είναι καλός”, δηλαδή το ζητούμενο-η συντήρηση θα επιτευχθεί, “τι μάς πειράζουν τα μέσα;” Και αφού τα μνημεία έχουν τη δύναμη να δυναμώνουν τη φωνή με την οποία τα επενδύεις, όπως πολύ καλά ξέρουν οι πολιτικές εξουσίες όλου του κόσμου διαχρονικά, τι πιο αρμόζον από το να τα στολίσουμε με διαφημιστικές πινακίδες!

“Τώρα, αν έτσι προσβάλλονται κάποιοι, τότε αυτοί είναι αποικιοκράτες” (που μπορεί και να είναι, ανάλογα με ποια ιδιότητα και σκοπό εκφράζει κανείς αυτή τη γνώμη) “και αγνώμονες τουρίστες γιατί η κληρονομιά προστατεύεται και μακροχρόνια η στρατηγική θα μάς οδηγήσει σε μια καλοσυντηρημένη πόλη-μουσείο, ευρέως επισκέψιμη”.

Με ποιο τίμημα όμως;

Ο Δήμαρχος της Βενετίας φαίνεται πώς δεν ενδιαφέρεται άμεσα για αυτό το ερώτημα. Σκοπός είναι η αποκατάσταση του κτηριακού αποθέματος με κάθε τρόπο, ακόμα και αν αυτός περιλαμβάνει την ανάρτηση διάφημισης αναψυκτικού μπροστά από τη “γέφυρα των στεναγμών”. Και ίσως μακροπρόθεσμα η ζυγαριά ενδέχεται να γύρει προς τη μεριά του “οφέλους” στα οικονομικά, άλλο αν στην πορεία έχουν ξεπουληθεί (αξιακά) πολύ περισσότερα από την υλική μορφή και την αναπαράσταση των μνημείων της πόλης του.

Χαριτωμένη η στιχομυθία μεταξύ μουσείων και ειδικών (λάτρεων της εικόνας και του πουρισμού) και του Δημάρχου (δήθεν ρεαλιστή με τα μανίκια σηκωμένα). Σάς τη δίνω:

“Εγκαλούμε την Ιταλική Κυβέρνηση να αλλάξει το νόμο που επιτρέπει τεράστιες διαφημιστικές πινακίδες στις σκαλωσιές δημοσίων κτηρίων. Μόλις πριν από 10 χρόνια η Βενετία ήταν μια πόλη χωρίς μεγάλες διαφημιστικές πινακίδες. Σήμερα ανθούν. Καταστρέφουν το οπτικό σου πεδίο και  την εμπειρία κάποιων από τα ομορφότερα δημιουργήματα του ανθρώπινου γένους”… Φορείς διεθνούς κύρους, όπως το Βρετανικό Μουσείο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης και το Μουσείο Ερμιτάζ της Αγ. Πετρούπολης, υπογράφουν το γράμμα προς τον Υπουργό Πολιτισμού της Ιταλίας, S. Bondi, από όπου προέρχεται το απόσπασμα. Αν και ο Υπουργός δεν πήρε θέση, ο Δήμαρχος της Βενετίας, υπερασπίζοντας την πολιτική της εύρεσης χρημάτων για την αποκατάσταση των κτηρίων από διαφημιστικές πινακίδες στις σκαλωσιές, απάντησε “στην ηλιθιότητα και την αναρμοδιότητα των διευθυντών των μουσείων, που θεωρούν τον Υπουργό Bondi και εμένα, καταστροφείς της πόλης”…”Ίσως αυτές οι λαμπρές προσωπικότητες νομίζουν ότι είμαστε άγριοι με δαχτυλίδια στις μύτες μας. Τα σαλόνια του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης πρέπει να έλθουν στη Βενετία για να δουν πόσο καλά αποκαθιστούμε και διαχειριζόμαστε την πόλη”…”Αυτές τις ημέρες το δημόσιο χρήμα είναι λίγο. Ευχαρίστως θα δεχόμουν χορηγίες, εάν εκείνοι ήθελαν να δώσουν”.

ΥΓ ίσως, εδώ που τα λέμε, τέτοιες ειδήσεις να μην έπρεπε να δημοσιοποιούνται στην Ελλάδα… Ποιος ξέρει με τι μπορεί να στολίσει ο νυν δήμαρχός σας, το μνημείο της γειτονιάς σας; Luis vuitton στο μνημείο του Λυσικράτη και πασαρέλα στο μονοπάτι του Πικιώνη στου Φιλοπάππου, προτείνω

Πηγές: www.veniceinperil.com

http://www.guardian.co.uk/world/2010/oct/03/venice-violated-billboards-norman-foster

Αφιερώνεται στους υποψηφίους των δημοτικών εκλογών,

στο ‘επιτυχημένο’ έτος διαπολιτισμικότητας και

στα free press που γλυκερά ‘αγαπούν να μισούν’ μια ψευδεπίγραφη Αθήνα.

Την Κυριακή 12.09, ύστερα από πρόταση της Πρωτοβουλίας Κατοίκων του Μετς,  μια σειρά από ΜΚΟ και κινήσεις πολιτών συναντήθηκαν στην -περιοχή που κάποτε ήταν η- κοίτη του Ιλισσού με σκοπό τον καθαρισμό και την ανάδειξη του υποβαθμισμένου αυτού χώρου, στα βόρεια της σημερινής λεωφόρου Αρδηττού, στο ύψος της Αγίας Φωτεινής.

80 άτομα συνέλεξαν πάνω από 50 σακούλες από σκουπίδια και ξερά χόρτα με τη συνεργασία της Υπηρεσίας Πρασίνου του 2^ου Δημοτικού Διαμερίσματος του Δήμου Αθηναίων.

Μετά από 2 εβδομάδες η δράση επαναλήφθηκε. Στόχος ήταν ο καθαρισμός των χώρων κάτω από τις τρεις αψίδες της μαρμάρινης γέφυρας του Όθωνα, που τους δυο προηγούμενους αιώνες κοσμούσε το περιαστικό τοπίο, ενώ ύστερα από τις επιχωματώσεις και υπογειοποιήσεις του 1897, του 1948 και τελικά του 1962 επί Κ. Καραμανλή, βρίσκεται κάτω από τη διασταύρωση των οδών Αρδηττού, Αθανασίου Διάκου, Καλλιρόης, Καρέα και Βουλιαγμένης. Στο φαρδύ τριγωνικό πεζοδρόμιο που εν πολλοίς φέρει, συχνά σταθμεύουν οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας.

Κατά την τελευταία υπογειοποίηση του Ιλισσού, η γέφυρα εγκιβωτίστηκε από τον τσιμεντένιο σκελετό του υπερκείμενου δρόμου· το νότιο πέρας των αψίδων φράχθηκε αφήνοντας περιθώριο επικοινωνίας μεταξύ

τους,ενώ στην άλλη πλευρά τσιμεντένια υποστηλώματα στήθηκαν σε επαφή με το βόρειο μέτωπο, καταστρέφοντας τα βασιλικά οικόσημα. Πιο πρόσφατη ήταν η προσπάθεια του περιορισμού τη εισόδου σε αυτές με σιδερένια παραπετάσματα -ίσως από το Δήμο-, στο βόρειο τμήμα τους, από τα οποία μόνο αυτό της ανατολικής αψίδας διατηρείται κατά χώραν ενώ των άλλων δυο έχουν κρημνισθεί.

Η διερεύνηση και ο καθαρισμός της επίχωσης στο εσωτερικό των αψιδών, αν και διαδικασία δύσκολη και επιβαρυμένη από τη βροχή της προηγούμενης ημέρας, τις μυρωδιές και τα κουνούπια, έγινε συστηματικά από τους συμμετέχοντες στον καθαρισμό, παράλληλα με την περισυλλογή και τη φωτογράφιση πλήθους ευρημάτων, που τεκμηριώνουν τη συνεχή και διαφοροποιημένη χρήση του χώρου.

Η επίχωση, γενικά, παρουσίαζε ισχυρή κλίση από το εσωτερικό (Νότια) προς το ελεύθερο τμήμα των αψίδων (Βόρεια), ομοιάζοντας έτσι με την επίχωση που απαντάται συνήθως στα σπήλαια με έντονη κατοίκηση.

Προσεγγίζοντας το εσωτερικό του κεντρικού κλίτους της γέφυρας, το πρώτο που διαπιστώνει κανείς στις πλαϊνές πλευρές του είναι οι αραβικές λατρευτικές επιγραφές, που συνοδεύονται με απεικονίσεις μουσουλμανικών τεμένων στην ανατολική πλευρά. Με αυτές σχετίζονται οι τάπητες που εντοπίστηκαν στο έδαφος και πιθανώς μαρτυρούν τη χρήση του τόπου ώς τόπου προσευχής.

Από το νότιο πέρας της γέφυρας μέχρι τον τοίχο που τη φράσσει η επίχωση είναι πλούσια και σε μεγαλύτερο ύψος. Απαντώνται χύδην διάφορα αντικείμενα, με μεγαλύτερη πυκνότητα σε χρησιμοποιημένα ρούχα και υποδήματα, μερικά αποθηκευμένα σε βαλίτσες. Συχνά είναι και τα αντικείμενα και σκεύη καθημερινής χρήσης (βιβλία, μπουκάλια, πιάτα, μπαταρίες, τραπουλόχαρτα, cd’s, ξυραφάκια κ.α.) και συναφής εξοπλισμός σπιτιού (σεντόνια, παπλώματα, μαξιλάρια κ.α.) αλλά και προσωπικά αντικείμενα (γυαλιά, καρφίτσα, παιδικά παιχνίδια κ.α.).

Ανάμεσα τους, ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο εντοπισμός μιας αστυνομικής ταυτότητας, μιας πιστωτικής κάρτας και μιας γερμανικής κάρτας υγείας αλλά και ενός ελληνο-ρωσικού λεξικού, μιας βίβλου στα βουλγαρικά -που ίσως να συσχετίζεται με ξύλινο πάνελ με σχήματα ελληνο-βουλγαρικής φιλίας στο βόρειο κλίτος της γέφυρας- και τμημάτων νεότερης εφυαλωμένης κεραμικής. Ανάμεσα σε όλα αυτά κείνται αναρίθμητες συσκευασίες προφυλακτικών.

Η άτακτη παράθεση των ευρημάτων ελπίζουμε να αντικατοπτρίζει τη χαοτική εικόνα που παρουσιάζει το εσωτερικό της γέφυρας, αλλά και την απουσία συστηματικής οργάνωσης του χώρου και των δραστηριοτήτων σε αυτόν. Κάποια πρώιμα συμπεράσματα μπορούν ίσως να καταλήξουν στα εξής: Η γέφυρα στεγάζει ένα πλήθος από δραστηριότητες διαφόρων κοινωνικών ομάδων, που φαίνεται να αλληλεπικαλύπτονται ή τουλάχιστον δε φαίνεται να χρονολογούνται ξεκάθαρα. Με άλλα λόγια, οι χρήσεις που αναγνωρίζονται δε θα πρέπει απαραίτητα να συνδυάζονται με μια κοινωνική ομάδα ή να λογίζονται ταυτόχρονες.

Η θρησκευτική δραστηριότητα των μουσουλμάνων εύκολα μπορεί να συσχετισθεί με την απουσία επίσημου τεμένους στην Αθήνα, αν και οι λατρευτικές δραστηριότητες της επίσημης κοινότητας συνήθως στεγάζονται σε μισθωμένα σπίτια στην πρωτεύουσα.

Από την άλλη τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης και άλλα στοιχεία, όπως μια σκηνή για κατασκήνωση στην ύπαιθρο, μαρτυρούν μια διαφορετική της σποραδικής επίσκεψης, χρήση. Ο χώρος δηλαδή φαίνεται να φιλοξενεί ενοίκους ή/και μεγαλύτερες ομάδες ανθρώπων (σλαβόφωνους;) για σημαντικά χρονικά διαστήματα· εδώ συνηγορούν τα ρούχα που βρέθηκαν σκορπισμένα αλλά και ο οικιακός εξοπλισμός

Ακόμη, οι παλιές ηλεκτρικές συσκευές, το ποδήλατο, η αστυνομική ταυτότητα και ενδεχομένως οι βαλίτσες με τα ρούχα αποτελούν λεία ληστειών από σπίτια και άτομα. Κάτω από τη γέφυρα φαίνεται ότι γίνεται επιπλεόν η συλλογή, ο διαμερισμός και η προώθηση κλοπιμαίων.

Οι συσκευασίες των προφυλακτικών, τέλος, επιβεβαιώνουν τη μακρόχρονη χρήση της ευρύτερης περιοχής του Ζαππείου για συνεύρεση ζευγαριών, τεκμηριωμένη ήδη από το Μεσοπόλεμο. Χαρακτηριστική είναι και η μαρτυρία του Α. κατά την περιήγηση στην περιοχή, λίγες ημέρες πριν από τον καθαρισμό: «Όταν φτάσαμε (κατεβαίνοντας από την Αθανασίου Διάκου) στη γέφυρα, η Β. είδε μέσα κάποιον να σηκώνει και να ζώνεται το παντελόνι του και είπε: «Κάποιος μένει εδώ!». Μετά από λίγο ένας καλοβαλμένος κύριος -με τη ζωνούλα και το παπουτσάκι του- βγήκε κάτω από τη γέφυρα και ήρθε προς το μέρος μας. Κάτι μας είπε φευγαλέα αλλά δεν το καταλάβαμε. Πίσω του, μετά από λίγο, βγήκε ένα πρεζόνι παραπατώντας … σαν χαμένος».

Αντίθετα με τα στοιχειά της φύσης που ενοικούν τις γέφυρες στα παραδοσιακά παραμύθια, είναι κοινός τόπος πώς οι γέφυρες στις μεγαλουπόλεις στεγάζουν συχνά παράνομες, παρασιτικές ή/και έκπτωτες δραστηριότητες των κοντινών κοινοτήτων. Τα ευρήματα του καθαρισμού από την παραμελημένη γέφυρα του Ιλισσού επαναλαμβάνουν παθογένειες της ελληνικής πραγματικότητας, όπως πεταμένους ανθρώπους, βία, ναρκωτικά, μισαλλοδοξία, ασχήμια, κίνδυνο, που εύκολα πλέον μπορεί να δει κανείς στο κέντρο της Αθήνας: πλατεία Κουμουνδούρου, Μεταξουργείο, Κυψέλη.

Η προστασία και η ανάδειξη του αστικού πρασίνου και του πολιτισμού είναι ένα θέμα σοβαρό και ίσως διαφορετικό από το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των πολιτών, αλλά τελικά η απόσταση τους είναι τόσο μεγάλη;

Στέλιος Λεκάκης, Αρχαιολόγος, MOnuMENTA

Λονδίνο 06.10.2010

-Τα συγκεντρωθέντα ευρήματα απορρίφθηκαν μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του Δήμου ενώ η ταυτότητα και η πιστωτική κάρτα παραδόθηκαν στην αστυνομία.

-Οι φωτογραφίες (εκτός από τον χάρτη και την ιστορική) είναι του Στ. Λεκάκη ενώ η επεξεργασία των φωτογραφιών “Ευρήματα 1″ και “Ευρήματα 2″  έγινε από την Κ. Χατζηκωνσταντίνου.

-Οι καθαρισμοί στην περιοχή πρόκειται να συνεχιστούν την Κυριακή 17.10 και την Κυριακή 31.10, ημέρα του 28^ου Κλασικού Μαραθωνίου Αθηνών όπου και θα ολοκληρωθεί η δράση. Σάς περιμένουμε!

Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού πολιτισμού και τουρισμού στην Κρήτη, διάβασα στα μέσα:

“Παράλληλα ο κ. Γερουλάνος επισκέφτηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων και τις αρχαιότητες στην πλατεία Αγίας Αικατερίνης, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι:

“Όπου και αν έχω ταξιδέψει, σε όλον τον κόσμο με ρωτούν για τις νέες ανασκαφές και τις γενικότερες εξελίξεις στον τομέα του πολιτισμού στη χώρα μας. Είναι σαφές ότι ο τουρισμός αλλά και γενικότερα η ανάπτυξη μιας περιοχής, είναι συνδεδεμένοι με τον πολιτισμό της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σουηδική ανασκαφή στην πλατεία Αγίας Αικατερίνης, η οποία έχει αναδειχθεί με τον σωστό τρόπο αλλά και έχει εκτιμηθεί όπως της αξίζει από την τοπική κοινωνία”.

Δεν ξέρω, από που πηγάζει αυτή η αισιοδοξία για την πόλη της Κρήτης και τα μνημεία της, εκτός βέβαια αν επισκέφθηκε άλλα Χανιά ο Υπουργός. Τα πρόσφατα γεγονότα με την πυρπόληση της Εβραϊκής Συναγωγής και τις επιθέσεις μελών ακροδεξιών οργανώσεων τουλάχιστον, δεν δικαιολογούν ούτε απόψεις περί συστηματικής προστασίας των αρχαιοτήτων, ούτε την ‘εκτίμησή’ τους από τις τοπικές κοινωνίες, όρος που άλλωστε τώρα τελευταία έχει αρχίσει να χρησιμοποιείται πολύ εύκολα σε εκδηλώσεις, διαλέξεις και δηλώσεις-ευχολόγια . Οι Σουηδοί μπορεί να έχουν στήσει μια επιμελημένη έρευνα στην περιοχή αλλά το να εξετάζει κανείς μόνο την έρευνα μιας ξένης αρχαιολογικής σχολής και να τη δηλώνει ως “χαρακτηριστικό παράδειγμα” για όλη την Ελλάδα, υποδηλώνει πολλά για την (συγκαλυπτική;) πολιτική του Υπουργείου. Για να μην ασχοληθούμε με πιθανά θέματα άγνοιας, τα οποία άλλωστε παρουσιάζονται και σχολιάζονται και από φιλοκυβερνητικές εφημερίδες.

Για την πολυλλεκτικότητα και το μνημειακό παλίμψηστο των Χανίων ετοιμάζω κάτι σύντομα σε σχέση με τα καλέσματα της διαπολιτισμικότητας.

Σάς δείχνω προς το παρόν την άλλη εικόνα, που είδα γυρνώντας στα στενά της πόλης, λίγες ημέρες μετά τον εμπρησμό της Συναγωγής.

]]> http://armng.wordpress.com/2010/04/17/chania/feed/ 0 Stelios Lekakis Γαρύφαλλο Βυζαντινό τείχος και μπουγάδα Μονή Αγ. Νικολάου Δομινηκανών - Χουγκάρ Τζαμί Η Εβραϊκή Συναγωγή Συλλογή Μητσοτάκη-Αρχ. Μουσείο Χανίων Μουσείο Χανίων Ανάδειξη(;) τμήματος αρχαίας Κυδώνιας Βυζαντινό τείχος και χριστουγεννιάτικες μπάλες Προτιμάτε τα Κρητικά προϊόντα.. Από την κατάληψη της Rosa Nera http://armng.wordpress.com/2010/04/07/%cf%80%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%ad%ce%b3%ce%b3%ce%b9%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b4/ http://armng.wordpress.com/2010/04/07/%cf%80%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b1%cf%83%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%cf%89%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%ad%ce%b3%ce%b3%ce%b9%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b4/#comments Wed, 07 Apr 2010 11:12:36 +0000 Stelios Lekakis http://armng.wordpress.com/?p=128 ]]>

Φύση, πράσινο, ερείπια.
Ανία, σκοτεινοί επιστημονικοί όροι, ιστορία, ζέστη.
Τουρίστες, κάγκελα, εισιτήριο.

Τι άραγε σκεφτόμαστε, νιώθουμε, «βλέπουμε» σε έναν αρχαιολογικό χώρο και γιατί;
Τι μάς προσφέρεται για την ερμηνεία των καταλοίπων και τι τελικά, από αυτήν την ερμηνεία, παίρνουμε μαζί φεύγοντας;

Μια εργασία πάνω στην προσωπική κατανόηση και αντίληψη των ερειπίων,
στα -από πριν εγκατεστημένα στο μυαλό μας- νοητικά σχήματα που την επηρεάζουν,
στη θυμική μας αντίδραση
και μια πρόταση για «βιωματική προσέγγιση» στη διαχείριση αρχαιολογικής κληρονομιάς.

A preview here: http://www.youtube.com/watch?v=DIk97YtoQcg

Στ. Λεκάκης, αρχαιολόγος

Πέμπτη 08.04.2010, 18.30

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ [Τριπόδων 28 (στάση Μετρό Ακρόπολη)]

στα πλαίσια της σειράς μαθημάτων: “Αρχαιολογία, Περιβάλλον και Πολίτης” (Συνδιοργάνωση ΕΛΛΕΤ και Πρωτοβουλίας για την Ανάδειξη της Πολιτιστικής Κληρονομιάς):

http://www.ellet.gr/content/σειρά-μαθημάτων-αρχαιολογία-περιβάλλον-και-πολίτης

“Τι είναι το Επιγραφικό Μουσείο και πού ακριβώς βρίσκεται; Είναι τα μουσεία νησίδες ή αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους; Πότε η επαφή με το κοινό γίνεται συμμετοχή και διάδραση; Με αφετηρία τέτοιου είδους ερωτήματα, το Επιγραφικό Μουσείο ανοίγει έναν διάλογο με τη γειτονιά και την τοπική κοινωνία”…

Με μια τέτοια προγραμματική δήλωση είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντισταθείς στη συμμετοχή στις εκδηλώσεις, που διοργάνωσε το Επιγραφικό Μουσείο στο κτήριο του στην οδό Τοσίτσα την περασμένη εβδομάδα.

Φώτα, μουσικές, παραμύθια, δωρεάν ημερολόγια με τους αττικούς μήνες, ωραία εκπαιδευτικά με ζωντανή αναπαραγωγή αρχαίας μουσικής, μπισκότα φτιαγμένα με αρχαία συνταγή, μια χλιαρή ταινία για τη ζωή του Ν. Λαπαθιώτη αλλά και ενδιαφέροντα οπτικά installations ήταν κάποια από τα πράγματα που είδαν όσοι πήγαν στο μουσείο την Παρασκευή 05.02.2010. Δυστυχώς, δεν κατάφερα να πάω και την επόμενη, οπότε τα παρακάτω βασίζονται στην εμπειρία αυτής της πρώτης ημέρας.

Ομολογώ ότι ήταν μια εντυπωσιακή κίνηση, από αυτές που θα έπρεπε να θεωρούνται δεδομένες, αλλά σπάνια εμφανίζονται στην αθηναϊκή πραγματικότητα. Πόσω μάλλον όταν προέρχεται από το κρυμμένο και παραγκωνισμένο Επιγραφικό Μουσείο, που αδικείται λόγω της στριφνής παρουσίασης του υλικού του αλλά και γειτνίασης με το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τους 2.000.000 επισκέπτες του το χρόνο.

Ποιος όμως ο στόχος; Από το δελτίο τύπου μαθαίνουμε πώς σκοπός της εκδήλωσης είναι η «παρουσία», η «συμμετοχή», η «αλληλεπίδραση» του κοινού με το μουσείο, δηλαδή ένα «θεωρητικό» και «πρακτικό» ««άνοιγμα» του μουσείου σε έναν διάλογο με την τοπική κοινωνία και τη γειτονιά» του. Όλα αυτά πολύ καλά. Ταυτίζονται άλλωστε με τάσεις και πρακτικές σε διεθνές επίπεδο, που στοχεύουν σε ανθρωποκεντρικά και όχι αντικειμενοκεντρικά happenings και εκθέσεις. Να στήνεις δηλαδή μια ερμηνεία και μια αφήγηση των ευρημάτων σου, που να απευθύνεται στο ευρύ κοινό και όχι σε ειδικούς, και να καλείς τον κόσμο να δει από τη δική του σκοπιά τις αρχαιότητες, ως κάτι εύκολα κατανοητό και πιθανά οικείο στο μέλλον.

Και αν είναι -σχετικά- εύκολο να ανοίξεις τις πόρτες ενός μουσείου (που κατά τις υπόλοιπες ημέρες είναι αμπαρωμένο και πρέπει να χτυπήσεις το κουδούνι για να σου ανοίξουν οι φύλακες) πόσο πραγματοποιήσιμο είναι να φέρεις κοντά και μέσα σε αυτό την «τοπική κοινωνία και τη γειτονιά»; Και μετά σε αυτό πόσο δυσκολότερη είναι η συμμετοχή της, ειδικά όταν μιλάμε για μια γειτονιά ‘δύσκολη’, όπως χαρακτηρίζει λακωνικά την οδό Τοσίτσα, το δελτίο τύπου.

Αλλά ας πάρουμε πρώτα τις εγγενείς δυσκολίες. Όλοι όσοι ζουν στη Αθήνα και γνωρίζουν το κέντρο, ξέρουν πως η οδός Τοσίτσα είναι γενικά ένας εφιαλτικός τόπος διακίνησης ουσιών, που ενοικείται από ανθρώπινα ράκη, που αναζητούν πολύ λιγότερα από τη γνώση των αρχαιοτήτων. ‘Πρέζα’ κάθε τύπου διακινείται ελεύθερα ενώ τα ‘ντήλια’ είναι καθημερινά, λίγα μέτρα μακρυά από την μόνιμα σταθμευμένη κλούβα των ΜΑΤ στην Μπουμπουλίνας έξω από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Τα αποτελέσματα είναι μερικές φορές τραγικά, αφού για παράδειγμα ένα μεσημέρι του Απριλίου του 2008, ένας μοτοσυκλετιστής που ήταν υπό την επήρεια ναρκωτικών, παρέσυρε και σκότωσε την επίτιμη διευθύντρια αρχαιοτήτων Ηώ Ζερβουδάκη, που έβγαινε από το Επιγραφικό Μουσείο.

Η κατάσταση, φαίνεται πώς επιδεινώθηκε 2004 και τον εκπατρισμό αυτών των ναυγισμένων ανθρώπων από την πλατεία Ομονοίας, για χάρη του καλού προσώπου των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά μάλλον πρέπει να ήταν από παλιά ένα από τα κέντρα συγκέντρωσης νέων και ενδεχομένως διακίνησης, όπως φανερώνει και ένα δίστιχο του Π. Σιδηρόπουλου*.

Μέσα σε μια τέτοια λοιπόν κατάσταση, η τοπική κοινωνία ήταν αδύνατο να προσέλθει σύσσωμη. Αντίθετα αυτοί που προσήλθαν, αρχαιολόγοι και άλλοι ειδικοί κατά συντριπτική πλειοψηφία, οι περισσότεροι με τις οικογένειες τους, περνούσαν μάλλον με κάποια αγωνία ανάμεσα από αυτήν τη σερνόμενη παρακμή για να φτάσουν στο μουσείο, και φαντάζομαι όχι γιατί οι ένοικοι της οδού Τοσίτσα, δε θα παρευρίσκονταν στο ραντεβού που τους έδωσε το Επιγραφικό Μουσείο.

‘Πολυσυλλεκτική γιορτή’ επομένως επετεύχθη αλλά αναφορικά με εκείνους που διαμόρφωσαν την αισθητικά άρτια έκθεση -το Πολυτεχνείο, οι γραφίστες και καλλιτέχνες γείτονες, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Ιστορικό Αρχείο και οι υπόλοιποι που αποτελούν σαφέστατα τμήμα της γειτονιάς- και όχι με εκείνους που συμμετείχαν. Σαν ένα ωραίο πάρτυ που κάνει κανείς για να προσκαλέσει τους φίλους του και να πει τα νέα του. Και αυτό δεν είναι σε καμιά περίπτωση κατακριτέο. Ιδιαίτερα σε μια συγκυρία σαν την τωρινή, που πολλά μουσεία παραμένουν κλειστά και τα πρωινά ή με μειωμένα ωράρια λόγω έλλειψης προσωπικού και κονδυλίων. Αλλά όταν προεξαγγέλλεις συμμετοχή, δε μπορείς να αποκλείεις.

Για να επιστρέψουμε όμως στη συμμετοχή: Η συμμετοχή του κοινού γενικά είναι μια έννοια που τη συναντά κανείς πολύ συχνά στις θεωρητικές αναζητήσεις και τις συζητήσεις στον χώρο της μουσειολογίας και της διαχείριση των μνημείων. Πέρα από το ‘ελάτε να σάς μάθουμε, να σάς εκπαιδεύσουμε’ (deficit model, όπως το ονόμασε ο Merriman (2001)), που είναι η βάση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και των υπολοίπων ‘φιλικών προς τον χρήστη’ διαδικασιών, υπάρχει μια περισσότερο διαδραστική προσέγγιση, και αυτό είναι το ‘να έλθετε για να συζητήσουμε για τις αρχαιότητες και το παρελθόν, να ρωτήσετε και να πείτε τη γνώμη σας, και βάσει ενός κοινού παρονομαστή να δημιουργηθεί ένα αφήγημα, που να ταιριάζει πέρα από τις επιστημονικές ανάγκες, στις ανάγκες των πολιτών και των καιρών’. Η δεύτερη διαδικασία αν και ακούγεται αρκετά φρόνιμη και συμπληρώνει πολλά κουτάκια ‘ευαισθητοποίησης για το κοινό και βελτίωσης κοινωνικής αξίας’ -απαραίτητες συσνιστώσες για μια ευρωπαϊκή χρηματοδότηση- είναι εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί πρακτικά. Και αυτό γιατί πρέπει να προηγηθεί μια σχετική έρευνα και να απαντηθούν ανάμεσα στα άλλα ερωτήματα για το ποια είναι η εκάστοτε τοπική κοινωνία, πόσο ορατή είναι, ποιο είναι το συγχρονικό περικείμενο της, ποιες ομάδες σε αυτήν κατέχουν τον ηγεμονικό λόγο και ποιες είναι περιθωριοποιημένες, πόσο δύνανται και θέλουν να ανακατευτούν σε μια τέτοια διαδικασία, που τέλοσπάντων δε θεωρείται και πρωταρχική ανάγκη.

Επιπλέον, η συμμετοχή είναι μια διαδικασία, θα έλεγα, ‘άχαρη’. Αν και θεωρείται προτεραιότητα θεωρητικά, δεν υπάρχουν πολλά εγχειρίδια και πεπατημένες, η κάθε περίπτωση είναι ιδιαίτερη, ενώ επιπλέον μπορεί να αντιμετωπίσεις από ενάντιες ως επιθετικές στάσεις, που διαλύουν το διάλογο και εκθέτουν την αξιοπιστία σου μπροστά στα μάτια των υπολοίπων. Φανταστείτε για παράδειγμα να πρέπει να συνεννοηθείς με ομάδες ανθρώπων διαφορετικών εθνικοτήτων και θρησκειών, που μιλούν άλλες γλώσσες ή έχουν διαφορετικές πεποιθήσεις και ενδεχόμενα δεν έχουν μεταξύ τους τις καλύτερες των σχέσεων. Ακόμα, όλα αυτά τα σχετικά δεδομένα, που θα συγκεντρωθούν χρήζουν στη συνέχεια συστηματικής ανθρωπολογικής-εθνογραφικής και κοινωνιολογικής επεξεργασίας, πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί το προϊόν αλλά και η βελτιωμένη έκδοση για την προσέγγιση της συμμετοχής.

Τι θα μπορούσε να γίνει, εάν επιλεγόταν ο δύσκολος δρόμος;

Μια ιδέα θα ήταν να επιλεγεί κάποιο ‘τοπικό’ θέμα, το οποίο να συνδυαστεί με στοιχεία από το μουσείο. Αρχεία και η ιστορία της οδού Τοσίτσα για παράδειγμα, που κάθε άλλο παρά φτωχή είναι αν αναλογιστεί κανείς τα γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το ρόλο του Πολυτεχνείου στον εμφύλιο και στην εξέγερση των φοιτητών, τις φυλακίσεις στο γειτονικό κτήριο της ΕΣΑ κατά τη διάρκεια της Χούντας, την ύπαρξη του γειτονικού νομισματικού μουσείου (μέχρι το 1999) αλλά και άλλα μικρότερα στοιχεία όπως το μόνιμα βανδαλισμένο γλυπτό του Κ. Σεφερλή (1951), που απεικονίζει τη ρητορική αλληγορία της Bόρειας Ηπείρου και κοροϊδευτικά ονομάζονταν «η φώκια», λόγω της στάσης του. Αλλά και από την άλλη, γιατί να μην συνεργαστεί κανείς με έναν οργανισμό αποτοξίνωσης και να δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, για τους ανθρώπους, που θα επιλέξουν να αφήσουν πίσω τον εφιάλτη της Τοσίτσα;

Όπως και να έχει, ευχόμαστε καλή τύχη σε τέτοιες προσπάθειες νέων-στο-μυαλό ανθρώπων, που δεν περίμεναν χρηματοδότηση του Υπουργείου αλλά και ούτε κάποια περιλάλητη ευρωπαϊκή βοήθεια και αναμένουμε τη συνέχεια.

Η συμμετοχή είναι ένα δύσκολο πράγμα, άχαρο και μερικές φορές επικίνδυνο. Είναι όμως και από τα λίγα που έχουν νόημα, για μια αρχαιολογία που δε θα ενημερώνει απλά αλλά θα κάνει και καλό στο κοινωνικό σύνολο.

* “Σ’ ένα παγκάκι στο μουσείο σε μια γωνιά/μου ’πε κλατάρω δεν αντέχω άλλο πια”

Π.Σιδηρόπουλος, Το 69’

Δείτε και αυτό: http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=521636

Heritage Studies Research Group

And

The Centre for Applied Archaeology

Public archaeology in the Cyclades

Researching the bonds between local communities and “their” archaeological heritage, on the island of Naxos, Greece.

Stelios Lekakis

Monday May 4^th, 5-6 pm

Rm 612

Reception afterwards in the Staff Common Room

Public archaeology in the Cyclades

Researching the bonds between local communities and “their” archaeological heritage on the island of Naxos, Cyclades.

The increasing mobility of people and the globalisation of communications and tourism, the loss of the traditional, the increasing politicisation of archaeology and the calls for ethics in the field pose numerous questions for what is generally termed “public archaeology”, i.e. non-specialist engagement with archaeology.

This lecture will examine some of these issues as seen in the insular environment of a Cycladic island. A programme and methodology have been developed in order to research, approach, understand, raise awareness and involve ‘the public’, in issues of archaeological heritage management, participatory planning, integrating archaeological projects in local communities, looting, et al.

Even though the research is still ongoing, some interesting results have already come out of our work, including the discovery of a variety  of local approaches to interpreting archaeology, a growing understanding of how perceptions have changed over the years, and especially, really significant attendance at public meetings, with particular interest raised by the subject of looting. From this, we are already producing usable data for both project planning, and guidelines for how to work with local communities.

This is such a new field in Greece that what we learn here presents an opportunity to contribute to the development of public archaeology in the country as a whole. But is that a realistic vision? The lecture will look finally at this project in the wider context of heritage management in Greece: is there hope of dialogue, and change?

Περισσότερα εδώ: www.monumenta.org/